Erfenis

Een erfenis zonder ruzie

Ruzie om de erfenis, u heeft het vast ook wel gehoord zo een verhaal van vrienden of kennissen of misschien bent u er zelf ooit bij betrokken. In vele families is er ruzie met als reden de erfenis. Men spreekt elkaar niet meer en in sommige gevallen moet er zelfs een rechter aan te pas komen om alles in goede banen te leiden. Het aantal rechtszaken rondom erfenissen en nalatenschappen stijgt jaarlijks. In 2015 waren dat er acht keer zo veel als in 2003. Dit blijkt uit onderzoek welke is uitgevoerd door hoogleraar familievermogensrecht Wilbert Kolkman van de Rijksuniversiteit Groningen.

Verdeling van de nalatenschap

Een van de redenen waarom de verdeling van de nalatenschap steeds vaker op een ruzie uitloopt is de toenemende welvaart in Nederland. Het gaat beter met de economie dus mensen houden meer geld over en bij een overlijden valt er ook meer te verdelen. De nabestaanden nemen ook vaker het eigen recht in handen als het om de erfenis gaat. Als men het niet eens is met de erfenis en men twijfelt aan de woorden van de notaris of advocaat wordt er vaker een stap naar de rechtbank gezet.

U wilt dat ook na uw overlijden alles netjes geregeld is. Net als het afsluiten van een uitvaartverzekering is het ook belangrijk om een testament op te stellen indien u de nalatenschap zonder ruzie wilt laten verdelen.

Een andere reden is dat meerdere familieleden zich bezig houden met de zorg voor een ouder persoon. Mocht deze persoon op den duur komen te overlijden dan kan dit tot scheve gezichten leiden bij de nabestaanden. Als iemand er vaak was voor de overleden persoon dan kan het zijn dat hij of zij meer verwacht bij de verdeling. Het komt ook vaak voor dat broers en zussen onenigheid krijgen bij de verdeling. De reden is niet altijd hebberigheid maar er komen bij bepaalde dingen ook emoties om de hoek kijken. Hoe ging iemand van de familie om met de overledene en is hetgeen deze persoon krijgt toegewezen terecht?

Onder broers en zussen die elkaar niet meer spreken is de hoofdreden voor meer dan 50 procent de verdeling van het geld of een erfenis. Als u dit nu weet kunnen wij ons voorstellen dat u de erfenis goed geregeld wilt hebben. Dit geeft een geruststellend gevoel.

Testament

Veel mensen hebben geen testament opgesteld en de reden waarom ze dit niet doen zijn de notariskosten waar ze tegen op kijken. Ongeveer de helft van de Nederlanders heeft wel een testament op laten stellen. En ook al is er een testament opgesteld dan nog kunnen er ruzies ontstaan over de erfenis. Een testament verouderd op den duur, familiebanden zijn anders geworden en misschien krijgen de kinderen te maken met de nieuwe partner van één van de ouders en met half- en stiefbroers en -zussen. Dit zal ook de reden zijn waarom er in de toekomst meer ruzies zullen ontstaan bij de verdeling van de nalatenschap. Er scheiden immers meer mensen dan vroeger het geval was.

Het erfrecht bepaald dat de langstlevende echtgenoot of partner van de overledene in principe alles erft. De kinderen krijgen hun deel pas als die langstlevende partner zelf overlijdt. Als een stiefmoeder bijvoorbeeld een ketting van de eerder overleden biologische moeder erft zodra de vader is overleden dan kan dit tot grote ergernis leiden onder de kinderen.

Komt u er zelf niet helemaal uit? Dan kunt u ook terecht bij de Yarden Vereniging om al uw vragen te laten beantwoorden over erfrecht en nalatenschap. Monuta organiseert regelmatig Advies- en Taxatiedagen waarbij u uw waardevolle spullen kosteloos kunt laten taxeren.

Tips voor een erfenis zonder ruzie

Om een erfenis toch naar tevredenheid te laten verlopen hebben we enkele tips voor u. Mogelijk helpen deze u en uw erfgenamen om alles op een eerlijke en voor iedereen rechtvaardige manier te verdelen.

1. Probeer zoveel mogelijk vast te leggen
Het is een schot voor open doel maar we zeggen het nog maar eens, probeer zoveel mogelijk van uw nalatenschap vast te leggen op papier. Laat een testament opstellen bij een notaris. Mondelinge afspraken bieden veel minder zekerheid dan dat u alles netjes op papier laat vastleggen. Als het op papier staat zullen er minder discussies ontstaan bij de verdeling van uw nalatenschap.

Testament checken
Ook als u alles op papier heeft laten zetten is het verstandig om dit bijvoorbeeld iedere 5 jaar na te lopen. Kloppen de gegevens nog of zijn er veranderingen in uw persoonlijke situatie? Mocht u na het opstellen van het testament scheiden dan zal dit consequenties hebben op de erfenis. Hetzelfde geldt dat als uw zoon of dochter gaat trouwen of als u opa of oma bent geworden.

2. Probeer geen mensen te onterven
Het gebeurt niet zo heel vaak maar toch komt het voor, het onterven van een kind. Ook als dit gebeurt kan een kind zijn deel van de erfenis opeisen. Dit wordt het legitieme portie genoemd en hier heeft het kind ook recht op. Dit deel van de erfenis bestaat alleen uit geld en kan pas worden opgeëist nadat de langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner is overleden. Hetzelfde geldt voor een partner met wie de overledene samenwoonde en een samenlevingsovereenkomst had. Voor het minimale erfdeel (reservatair erfdeel) komen de naaste familieleden zoals de echtgeno(o)t(e), de kinderen en de ouders in aanmerking met uitzondering van broers en zussen.

Bij het onterven van iemand ontstaat er bijna altijd ruzie. De onterfde zal in de meeste gevallen zijn deel opeisen en deze discussie eindigt vaak in de rechtbank.

3. Stel een testament op
De minste kans op ruzie is er als er een testament is opgesteld en alle erfgenamen gelijk behandeld worden. Wilt u een bepaald persoon meer schenken omdat deze altijd voor u klaar staat, dan is het beter een schenking te doen bij leven. Op deze manier zal er geen ruzie ontstaan bij de verdeling van de erfenis.

4. Maak een lijst met uw waardevolle spullen erop
Het is een vreemd idee maar als u veel waardevolle spullen bezit dan is het om ruzie te voorkomen verstandig om de verdeling met de erfgenamen te bespreken. Vraag aan de erfgenamen aan welke spullen ze waarde hechten. Loop met erfgenamen door uw huis en laat ze hun voorkeur uitspreken. Als er spullen zijn waar meerdere personen interesse in hebben laat ze dan intekenen. U kunt de spullen dan verloten onder uw erfgenamen. Door de spullen op deze manier te verloten zal er minder reden voor ruzie zijn. Als ook dit geen tevredenheid brengt dan kunt u voorstellen om de spullen onder de erfgenamen te laten rouleren.

5. Laat de verkoop van uw inboedel vastleggen
Als u merkt dat er onenigheid bestaat ondanks dat u alle voorzorgsmaatregelen hebt genomen dan kunt u de voorwerpen laten verkopen. Het verkopen van de inboedel zou u dan wel in het testament moeten vastleggen. Uw erfgenamen hebben op deze manier ook nog de mogelijkheid om andere erfgenamen uit te kopen.

6. Verkopen van het huis
Uw huis kan na het overlijden voor ruzie zorgen. Heeft u meerdere kinderen? Verkoop uw huis dan tegen een marktconforme prijs. Als één van uw kinderen in het huis wil gaan wonen is het verstandig om het te verkopen voor een marktconforme prijs. Als u dit namelijk niet doet en het verkoopt tegen een laag prijsje dan kunnen de andere kinderen zich benadeeld voelen.

7. Makelaar of taxateur
Om uw spullen op waarde te laten schatten is het belangrijk dat deze vooraf onafhankelijk getaxeerd worden. Gaat u daarom naar een onafhankelijke makelaar of taxateur.

8. Communicatie
Zoals met zoveel dingen in het leven is het blijven praten met elkaar misschien wel de beste remedie tegen ruzie. Bij de verdeling van uw spullen en vermogen is het belangrijk om alle erfgenamen erbij te betrekken. Ook bij de verdeling van de nalatenschap is het belangrijk dat de erfgenamen ondanks dat er een testament is opgesteld met elkaar blijven communiceren over de verdeling van de spullen en het vermogen.

Hieronder nog enkele websites waar u de nodige informatie kunt vinden omtrent de erfenis:


wilsbeschikking

Wilsbeschikking

Wilsbeschikking

Wilsbeschikking wat is dat precies? Na een overlijden kan er vaak enige verwarring ontstaan. Er valt immers iemand uit de samenleving weg en de achterblijvers moeten zich op deze nieuwe situatie instellen. Dat begint al met het verzorgen dat er een uitvaart komt en dat deze naar wens verloopt. Het is dan wel belangrijk dat duidelijk is wat die wensen van de overledene zijn. U kunt hier zelf veel invloed op uitoefenen. Een belangrijke methode om dit te kunnen doen is de wilsbeschikking. Hierin kunt u het meeste alvast vastleggen zodat er na uw dood naar gehandeld kan worden.

Verschillende vormen

Een wilsbeschikking is in alle gevallen rechtsgeldig. Er zijn echter wel een aantal verschillende vormen te onderscheiden. Het is dan ook belangrijk dat u goed bepaalt wat u precies wilt vastleggen. Welke zaken wilt u geregeld hebben voor na uw dood zodat daar geen verwarring over kan zijn? Aan de hand van het antwoord op deze vraag kan bepaald worden wat de juiste opzet voor u is. Dat kan een testament zijn, een codicil dan wel schriftelijke verklaring, of een mondelingen verklaring. De geldigheid is nooit in het geding, maar er zijn wel andere verschillen aan te merken.

Het testament opstellen

De meest bekende vorm van een wilsbeschikking is waarschijnlijk het testament. In een testament is dan ook vrijwel alles vast te leggen. Dit betekent dat u dus een heel scenario voor na uw dood kunt schrijven. Denk daarbij in de eerste plaats aan hoe de uitvaart eruit moet komen te zien. Denk ook aan bijvoorbeeld het verdelen van de bezittingen die u nog heeft. Dit kan uiteenlopen van een huis of ander vastgoed tot en met de uitzet of de huisdieren. Wat ook belangrijk is, is dat u de voogdij over uw kinderen via deze weg kunt laten vastleggen.

Officieel maken

Het is wel belangrijk dat u de wensen die u uit ook vast laat leggen. Hiervoor is een notaris nodig. U kunt dit via twee verschillende wegen aanpakken. De eerste manier is door zelf een testament op te stellen en deze vervolgens te laten bekrachtigen door een notaris. De tweede manier om een testament officieel te maken is door het direct vanaf het begin met de notaris te regelen. De notaris kan het dan voor u schrijven naar uw wensen. Deze neemt het document dan ook voor u in bewaring. Er bestaat ook een centraal testamentenregister. Hierin worden alle door de notaris officieel gemaakte testamenten aangemeld.

Een codicil of schriftelijke verklaring maken

Een vergelijkbare vorm is de schriftelijke verklaring. Hier zitten echter wel andere voorwaarden aan om geldig te zijn. Wanneer iemand zelf een verklaring opstelt maar daar niet mee naar de notaris stapt zorgt dit immers dat er nog wel een bepaalde zekerheid nodig is. De zekerheid is in dit geval het ondertekenen van het document. Wanneer u uw verklaring heeft opgesteld geeft u deze een datum en een handtekening mee. Zo zorgt u dat de schriftelijke verklaring ook nageleefd moet worden door de nabestaanden. U kunt ook in dit document vrijwel alles rondom uw uitvaart regelen. Maar wel minder dwingend.

De uitvoering

In een schriftelijke verklaring of codicil kunt u aangeven wie uw zaken mag behartigen direct na uw dood. Dit kan bijvoorbeeld een familielid zijn. Het kan ook een goede vriend zijn. Daarnaast kunt u een aantal zaken rondom uw uitvaart regelen. Denk aan bijvoorbeeld de muziek, de catering en de wijze van lijkbezorging. U kunt dus aangeven of u begraven of gecremeerd wilt worden. Ook de verdeling van persoonlijke bezittingen kan hierin deels worden vastgelegd. U kunt echter niet precies regelen wie wat kan erven. Alleen een aantal persoonlijke stukken komen hiervoor in aanmerking. Dit is een belangrijk verschil met het testament.

De mondelinge verklaring

Ook een verklaring die niet op papier is vastgelegd kan rechtsgeldigheid zeggen. Wanneer u voor uw dood een aantal dingen kenbaar maakt, dan kunnen deze onder bepaalde omstandigheden als bindend worden gezien. Er zijn hier wel nog meer voorwaarden aan verbonden dan aan het testament of het codicil. Zo kan er bijvoorbeeld geen enkele vorm van erfrecht in worden gezet. De verdeling van uw bezittingen en de afhandeling van uw zaken kunnen niet mondeling worden doorgegeven. Wanneer u dit dus per se wilt, dan moet u voor één van de andere mogelijkheden kiezen. Dit is het belangrijkste verschil tussen een mondelinge verklaring en een wilsbeschikking.

Wat kan dan wel?

U kunt mondeling wel zaken met betrekking tot uw uitvaart laten vastleggen. Dit komt er eigenlijk op neer dat degene die de uitvaart regelt zich moet houden aan datgene wat de overledene hier allemaal over heeft gezegd. Als hij ooit eens de wens heeft uitgesproken dat hij gecremeerd wil worden, dan moet dit dus nageleefd worden. Ook de invulling van bijvoorbeeld de catering moet worden nageleefd volgens de wensen van de overledene zoals hij die heeft uitgesproken. Dit geldt dus ook voor vreemde dingen. Wanneer de overledene een specifieke wens heeft, dan kan dit als mondeling bindend gelden.

Beide opties

Het meest verstandige is het om beide opties samen te voegen. Wanneer u namelijk een aantal dingen mondeling kenbaar maakt aan bekenden, dan is dit duidelijker. De uitvaart hoeft dan niet aan de hand van de verklaring van één persoon te worden verzorgd. Wanneer u dit ook nog eens op papier zet, dan bent u er in zijn geheel zeker van dat dit nageleefd kan worden. Daarom is het verstandig om uw wensen breed kenbaar te maken. Zeker wanneer u weet dat u gaat sterven. Bijvoorbeeld door ziekte. U kunt dan tijdig nog verschillende zaken in orde maken zodat er geen misverstanden over kunnen bestaan.

Hulp bij het opstellen

Het is ook aan te raden om hulp bij het opstellen van de wilsbeschikking te zoeken. Wanneer u een wilsbeschikking maakt, dan kunt u hiervoor bijvoorbeeld templates op internet vinden. Zo heeft u een aantal goede handvatten waaraan u zich kunt vasthouden. Dit zorgt ervoor dat u meer zekerheid heeft over het feit dat u alle zaken die besproken moeten worden ook daadwerkelijk worden besproken. U kunt dit samen met bijvoorbeeld een geliefde doen. Ook kan het verstandig zijn om dit samen met de notaris te doen. Zoals eerder al werd aangehaald komt dit de rechtsgeldigheid vaak zeer sterk ten goede.

Verzekeraar Premie Verzekerd
Monuta uitvaartverzekering € 5,15 € 7,000
Yarden uitvaartverzekering € 5,24 € 7,000
DELA uitvaartverzekering € 5,37 € 7,000
Nuvema uitvaartverzekering € 5,41 € 7,000
Ardanta uitvaartverzekering € 5,81 € 7,000
Klaverblad uitvaartverzekering € 6,19 € 7,000

 De premie is per maand en voor een persoon van 18 jaar.